شکستگی و ترک دندان: علل و ترمیم دندان‌ شکسته

d

اکثر افراد شکستگی دندان را به شکل درد یا ناراحتی در هنگام جویدن غذا، یا هنگام قرار گرفتن دندان‌ها در معرض گرمی یا سردی تجربه می‌کنند. همانند سوراخ شدن دندان، این عارضه نیز با درد یا ناراحتی مداوم همراه نخواهد بود. هر گونه ضربه به دهان که موجب خونریزی و پارگی لثه‌ها شود، و یا افتادن یا شکستگی دندان ها را در پی داشته باشد، نیازمند رسیدگی فوری پزشکی است.

دندان‌های شکسته علائم متعددی چون درد در هنگام قرار گرفتن در معرض گرمی یا سردی را بروز می‌دهند. چنانچه به ترک دندان مشکوک هستید، به متخصص درمان ریشه دندان ما، که در نجات دندان‌های ترک خورده دارای تخصص است، مراجعه نمایید.
درمان و نتیجه حاصل از درمان دندان شما به نوع، محل و وسعت ترک بستگی دارد. اگر فکر می‌کنید که دندان شما شکسته است، مهم است که پیش از حادتر شدن مشکل، برای یک درمان سریع اقدام نمایید. اکثر دندان‌های شکسته پس از درمان عملکرد خود را حفظ می‌کنند و برای سال‌ها می‌توانید بدون دغدغه از آن‌ها استفاده نمایید. برای کسب اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت می‌توانید با ما تماس حاصل نمایید.

چگونه متوجه شوم که دندان من ترک‌خورده یا شکسته است؟


متأسفانه، دندان‌های ترک‌خورده و شکسته علائم متعددی را بروز می‌دهند. چنانچه دندان شما ترک‌خورده یا شکسته باشد، شما ممکن است هنگام جویدن غذا، به‌ویژه در هنگام باز و بسته کردن دهان، که فشار بر روی دندان‌ها اعمال می‌شود، درد را احساس کنید. به‌علاوه، ممکن است هنگام خوردن یا نوشیدن خوراکی‌های گرم و یا سرد درد را احساس کنید. تشخیص ترک‌ها و شکستگی‌های دندان نسبتاً دشوار است، زیرا درد مداوم ایجاد نمی‌کنند، و به ‌ندرت در عکس‌برداری‌های اشعه ایکس نمایش داده می‌شوند. به همین دلیل، دندان‌پزشک ممکن است پس از مراجعات متعدد شما، ترک دندان را تشخیص دهد.

انواع شکستگی‌های دندان و درمان


درمان به نوع، محل و شدت هر جراحت بستگی دارد.

d1

دندان‌های لب پر شده یا شکسته: اکثر تاج‌های لب‌پر شده یا شکسته دندان از طریق چسباندن مجدد قطعه شکسته یا پر کردن با مواد همرنگ دندان قابل ترمیم هستند. چنانچه بخش قابل ‌توجهی از تاج دندان دچار شکستگی شده باشد، ممکن است برای ترمیم دندان شکسته به یک تاج مصنوعی یا "کلاهک" نیاز باشد.
اگر پس از شکستگی تاج پالپ دندان ظاهر شده یا آسیب ببیند، ممکن است به درمان عصب‌کشی نیاز باشد. این‌گونه جراحات نیازمند توجه ویژه هستند. چنانچه در هنگام تنفس از راه دهان و یا نوشیدن مایعات سرد احساس درد می‌کنید، برای کمک به تسکین علائم تا رسیدن به مطب دندان‌پزشک از یک گاز مرطوب تمیز و یا یک حوله در بین دندانهای خود استفاده نمایید. هرگز از داروها یا پمادهای موضعی دهانی استفاده نکنید، و از قرار دادن مستقیم قرص آسپیرین بر روی ناحیه آسیب‌دیده به منظور از بین بردن علائم درد اجتناب کنید، زیرا موجب آسیب بیشتر به پالپ دندان می‌شود.

آسیب‌های دندان‌های عقب اغلب شامل شکستگی لته‌‌ها (برجستگی‌های روی تاج دندان)، ترک‌خوردگی دندان‌ها و در موارد جدی‌تر تقسیم شدن دندان یا دندان‌ها به دو نیم است. در صورت نفوذ ترک‌ها به ریشه (ها)، ممکن است برای بازگرداندن عملکرد دندان به درمان عصب‌کشی و روکش کامل تاج دندان نیاز باشد. دندان‌های دونیم شده (که به‌طور عمودی شکسته‌اند) ممکن است نیاز به کشیدن داشته باشند.

d7

لق شدن دندان‌ها: در طول یک جراحت، دندان ممکن است از محفظه خود خارج شود. متخصص درمان ریشه، دندان‌پزشک متخصص کودکان یا دندان‌پزشک عمومی، دندان را در جای خود قرار داده و با استفاده از آتل به مدت چند هفته آن را تا حد امکان ثابت نگه می‌دارد. درمان عصب‌کشی به‌طور معمول برای دندان‌های لق‌شده دائمی موردنیاز است و باید چند روز پس از ایجاد جراحت شروع شود. دارویی مثل هیدروکسید کلسیم ممکن است به عنوان بخشی از درمان عصب‌کشی داخل دندان قرار داده شود. پر کردن دندان عصب‌کشی شده مدتی بعد انجام خواهد گرفت.

کودکان بین ۷ و ۱۲ ساله ممکن است به درمان عصب‌کشی نیاز نداشته باشند، زیرا دندان‌های آن‌ها همچنان در حال رشد است. برای این‌گونه آسیب‌ها، دندان‌پزشک، متخصص کودکان یا متخصص درمان ریشه، روند بهبود را از طریق معاینه کلینیکی و رادیوگرافی (اشعه ایکس) تحت نظارت دقیق قرار می‌دهد و در صورت بروز تغییرات نامطلوب بلافاصله مداخله می‌کند.  بنابراین، به‌ احتمال ‌زیاد به مراجعات متعدد نیاز خواهد بود. تحقیقات جدید حاکی از آن است که  سلول‌های بنیادی موجود در پالپ دندان افراد جوان را می‌توان به منظور تکمیل رشد ریشه تحریک نمود و پالپ دندان را پس از جراحات یا عفونت نجات داد.

untitled

کنده شدن دندان‌ها: اگر دندان به‌طور کامل از دهان شما خارج شده باشد، زمان نقشی حیاتی ایفا می‌کند. دندان باید به‌آرامی برداشته شود و از تماس با سطح ریشه اجتناب گردد. در صورت کثیف شدن دندان، آن‌را به‌سرعت و به ‌آرامی در آب سرد (آب شیر یا آب معدنی) بشویید. از صابون و یا مواد تمیزکننده دیگر استفاده ننمایید، و از پاک کردن یا شستشوی دندان با مسواک اجتناب کنید. در صورت امکان، دندان باید در اسرع وقت به محفظه خود بازگردد. هر چه مدت زمان بیرون ماندن دندان از محفظه خود کمتر باشد، شانس نجات آن بیشتر است. فوراً با یک‌دندان تماس بگیرید.

d3

اگر نمی‌توانید دندان را در محفظه خود قرار دهید، بهتر است به ‌منظور پیشگیری از خشک شدن سطح ریشه آن را در شیر نگهداری کند. این کار برای چند ساعت سلول‌های زنده را مرطوب و زنده نگه می‌دارد. گزینه دیگر قرار دادن دندان در دهان بیمار بین لثه و گونه، یا جمع‌آوری بزاق دهان بیمار در یک فنجان و نگهداری موقت دندان در آن تا زمان رسیدن به دندان‌پزشک است. دندان را در آب شیر معمولی و یا در حوله / دستمال آشپزخانه خشک نگهداری نکنید، زیرا سلول‌های سطح ریشه در این شرایط دوام نیاورده و خواهند مرد. و دندان شما به سرنوشت ناگواری دچار خواهد شد.

d4

هنگامی‌که دندان مجدداً در محفظه خود قرار داده شد، دندان‌پزشک شما آن را ارزیابی خواهد کرد و به بررسی سایر آسیب‌های دندانی و چهره‌ای می‌پردازد. اگر دندان در داخل محفظه خود قرار نگیرد، دندان‌پزشک شما آن را به ‌دقت تمیز کرده و آن را جایگزین می‌کند. یک آتل نگه‌دارنده به مدت چند هفته دردهان قرار داده خواهد شد. بسته به مرحله توسعه ریشه، دندان‌پزشک و یا متخصص درمان ریشه ممکن است درمان عصب‌کشی را یک یا دو هفته بعد شروع کند. یک پانسمان ممکن است تا پر شدن دائم دندان در داخل دندان قرار داده شود.

مدت زمان بیرون ماندن دندان از دهان و نوع نگهداری از دندان تا قبل از رسیدن به دندان‌پزشک شانس نجات دندان را به شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد.
شکستگی‌های ریشه: یک آسیب ضربه‌ای به دندان ممکن است به شکستگی عمودی یا افقی ریشه منتهی شود. جهت و همچنین محل شکستگی، چشم‌انداز بلندمدت دندان را تعیین می‌کند. اگر شکستگی افقی نزدیک به نوک ریشه باشد، شانس موفقیت بسیار بالاتر است. با این ‌حال، هر چه شکستگی به مجاورت خط لثه نزدیک‌تر بوده و جهت آن عمودی‌تر باشد، میزان موفقیت بلندمدت کمتر است. گاهی اوقات، تثبیت دندان با یک آتل برای یک دوره زمانی مورد نیاز است.

d5

دندان ترک‌خورده: این نوع از ترک از سطح جویدن دندان به‌صورت عمودی به سمت ریشه و گاهی زیرخط لثه امتداد می‌یابد. یک ‌دندان ترک خورده به دو بخش متحرک مجزا تقسیم نمی‌شود. در صورت درمان زودهنگام، دندان معمولاً روکش می‌شود اما درمان ریشه ممکن است در آینده مورد نیاز باشد (به‌طور معمول در ۶ ماه اول). زمانی که پالپ دندان به‌طور قابل توجهی آسیب‌دیده باشد، به درمان غیرجراحی ریشه (عصب‌کشی) نیاز خواهد بود. در طول درمان ریشه، ناحیه تاج داخلی دندان با یک رنگ موقت رنگ‌آمیزی شده و برای مشاهده میزان شکستگی زیر میکروسکوپ قرار داده خواهد شد. پیش‌بینی نتایج ترمیم ترک دندان به‌ شدت ترک بستگی دارد. برای اتصال بخش‌های ترک‌خورده به یکدیگر به روکش کامل دندان نیاز است.

d6

برای پیشگیری از ترک خوردن دندان چه اقداماتی می‌توانم انجام دهم؟


در حالی‌که ترک دندان کاملاً قابل‌ پیشگیری نیست، شما می‌توانید اقدامات زیر را به منظور اجتناب از قرار گرفتن دندان در معرض ترک انجام دهید.

  • از جویدن مواد غذایی و اشیاء سخت مانند یخ، دانه ذرت بوداده نشده یا قلم خودداری کنید.
  • از ساییدن دندان‌ها به یکدیگر یا دندان‌قروچه خودداری کنید.
    • چنانچه در هنگام خواب دندان‌قروچه می‌روید، در مورد استفاده از یک نگه‌دارنده یا محافظ دهانی دیگر برای محافظت از دندان‌های خود با یک‌ دندانپزشک مشورت کنید.
    • در هنگام انجام ورزش‌های تماسی از محافظ دهانی یا ماسک استفاده نمایید.
    در صورت مشاهده علائم ترک‌خوردگی یا شکستگی دندان، فوراً به دندان‌پزشک مراجعه کنید. در صورت تشخیص زودهنگام، احتمال نجات یک‌دندان ترک‌خورده / شکسته بالا خواهد بود.