حساسیت دندانی: علت و درمان

s

آیا زمانی که چیزی بسیار گرم می‌خورید، در دندان‌های خود احساس دردی تیرکشنده و شدید می‌کنید؟ آیا فکر گاز زدن به بستنی یا یک سیب سرد و سفت، لرزه به تن شما می‌اندازد؟ زمانی که دندان‌های شما حساس باشند، انجام دادن کارهای خاصی مانند مسواک زدن و کشیدن نخ دندان خوردن و نوشیدن غذاهای خاص موجب بروز دردی تیز و تیر کشنده اما موقتی در دندان‌های شما می‌شود. حساسیت و تیر کشیدن دندان ها معمولا بر اثر فرسایش مینای دندان و یا در معرض فضای بیرون قرار گرفتن ریشه‌ی دندان‌ها، ایجاد می‌شود.

بسیاری از بیماران به این مشکل دچار می‌شوند که دندان‌هایشان نسبت به غذای سرد، غذای گرم، شیرینی، ترشی مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن حساس می‌شود.

در صورتیکه شما نیز از حساسیت دندانی رنج می‌برید، متخصصین ما در مرکز دندانپزشکی دکتر اسماعیلی‌منش می‌توانند روش درمانی اختصاصی برای حل مشکل شما تدوین کنند. بسته به این که علت بروز حساسیت دندانی چیست و شدت آن چقدر است، یکی از روش‌های درمانی ویژه که می‌تواند به شما کمک کند برای شما انتخاب می‌شود. ما یک جلسه‌ی مشاوره برای شما تعیین می‌کنیم تا طی این جلسه بعد از ارزیابی وضعیت دندان‌های شما، در مورد چیزهایی که شما را آزار می‌دهد، مشکلاتی که دارید و روش‌های درمانی که می‌توانند به شما کمک کنند و بهترین انتخاب برای شما هستند، با شما بحث و گفتگو کنیم. برای کسب اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت با ما تماس حاصل نمایید.

علت حساسیت دندان‌ها چیست؟


علل شایع حساس شدن دندان ها عبارتند از:

  • مسواک زدن بیش از حد دندان‌ها – در صورتی که دندان‌های خود را با شدت بسیار زیاد مسواک بزنید، ممکن است باعث آسیب زدن به مینای دندان خود یا لثه‌های خود شوید و با فرسایش سطح مینای دندان، ریشه‌های دندانی بیشتر در معرض تاثیر عوامل بیرونی قرار می‌گیرند.
  • ترک برداشتن و شکستن دندان - وجود یک ترک یا شکستگی در دندان‌ها می‌تواند باعث شود که عاج دندان که در زیر مینای دندان قرار دارد در معرض عوامل بیرونی قرار گیرد و دیگر تحت محافظت کامل مینای دندان نباشد و یا ممکن است محل ترک‌خوردگی یا شکستگی با باکتری و پلاک  باکتریایی پر شود و در نتیجه ریشه‌ی دندان شما ملتهب شود.
  • دندان قروچه – فشار دادن دندان‌ها روی همدیگر و دندان قروچه کردن با گذشت زمان موجب کنار رفتن مینا دندان شده و نهایتا عاج دندان در معرض عوامل یرونی قرار می‌گیرد و دندان‌های شما حساس می‌شوند.
  • بیماری لثهبیماری‌های لثه منجر به پوسیدگی و خرابی دندان‌ها و از بین رفتن مینای دندان می‌شود. بیماری‌های لثه همچنین می‌تواند منجر به عفونت لثه شود که ممکن است این عفونت به ریشه‌ی دندان‌ها حمله کند و منجر به تحلیل رفتن و از بین رفتن بافت لثه شود.
  • سن – مطالعات نشان داده‌اند که حساسیت دندانی بیشتر در افرادی با سن بین ۲۵ تا ۳۰ سال ایجاد می‌شود.

همچنین ممکن است بعد از انجام برخی پروسه‌های درمانی در دندانپزشکی، نظیر سفید کردن دندان، پر کردن دندان، روکش دندان، ترمیم دندان  و جرمگیری دندان احساس کنید که دندان‌های شما حساس شده‌اند. چنین حساسیت دندانی همیشه موقتی است. در صورتی که حساسیت دندان شما بعد از ۴ تا۶  هفته برطرف نشد حتما با ما تماسبگیرید.

درمان حساسیت دندانی


معاینه و درمان‌های مقدماتی دندانپزشکی

اولین کاری که برای برطرف کردن مشکل خود باید انجام دهید این است که با یک دندانپزشک مشورت کنید. در مورد علائم خود به دندانپزشک توضیح دهید و به او بگویید که حساسیت دندانی شما از چه زمانی آغاز شده و با انجام چه کارهایی بدتر می‌شود و همچنین در صورتی که چیز خاصی مانند کمپرس گرم باعث بهتر شدن دندان شما می‌شود، این موضوع را به دندانپزشک بگویید.

بعد از این که دندانپزشک دندان‌های شما را معاینه کرده و علت بروز حساسیت دندانی را تشخیص داد، علت اصلی و زمینه‌ای حساسیت دندانی شما را درمان خواهد کرد. درمان حساسیت دندان شما ممکن است به سادگی ترمیم پوسیدگی دندان یا تعویض کردن یکی از پرکردگی‌های قدیمی دندان شما باشد. در صورتی که علت حساسیت دندان شما ناشی از تحلیل لثه و در معرض قرار گرفتن ریشه باشد، لازم است که با متخصص پریودونتیست (بیماری‌های لثه) مشورت کنید تا انجام پیوند (گرافت) لثه را مدنظر قرار دهد تا از ریشه‌ی دندان شما محافظت شود.

استفاده از محصولات مخصوص حساسیت دندانی

s1

حتی در مواردی که علت اصلی حساسیت دندانی شما مشخص نباشد، همچنان روش‌های درمانی زیادی وجود دارند که به رفع یا کنترل حساسیت دندانی شما کمک می‌کنند. دندانپزشکان ما می‌توانند در مطب روی دندان شما ژل مخصوص فلوراید بگذارند تا مینای دندان شما را تقویت کنند و احساس درد ناشی از حساسیت دندانی را کاهش دهند. خمیردندان‌های مخصوص دندان‌های حساس، سر شاخه‌های عصبی در عاج دندان را مسدود می‌کنند. برخی موارد لازم است که شما به‌طور مداوم از خمیردندان مخصوص دندان‌های حساس استفاده کنید تا ظرف مدت زمان ۲ هفته نتایج مثبتی را مشاهده کنید. ممکن است دندانپزشک به شما توصیه کند که بلافاصله بعد از مسواک زدن، مقداری از خمیردندان را روی دندان حساس خود بزنید.

سایر روش‌های درمان 

در صورتی که نگران وضعیت حساسیت دندانی خود هستید، به یک دندانپزشک مراجعه کنید. دندانپزشک با معاینه و ارزیابی دندان‌های شما می‌تواند علت درد و حساسیت دندانی شما را تشخیص دهد. بسته به شرایط شما، دندانپزشک ممکن است یکی از روش‌های زیر را به شما پیشنهاد دهد.

  • فلوراید: ممکن است دندانپزشک در برخی از نواحی دندان‌های شما فلوراید بزند تا مینای دندان شما را تقویت کند و درد ناشی از حساسیت دندانی را کاهش دهد. همچنین ممکن است دندانپزشک، استفاده از فلوراید در خانه را برای شما تجویز کند.

a2

  • باندینگ: در برخی موارد خاص، ریشه‌ی دندان که در معرض تاثیرات عوامیل بیرونی قرار گرفته است را می‌توان با انجام باندینگ با رزین (کامپوزیت دندانی) درمان نمود و روی سطح دندانی که حساس شده است را با کامپوزیت پوسس داد. برای انجام اینکار دندانپزشک به دندان بی‌حسی موضعی می‌زند.

a3

  • پیوند لثه با جراحی: در صورت که لثه‌ی شما در محل ریشه‌ی دندان تحلیل رفته است و ریشه‌ی دندان با لثه محافظت نمی شود، می‌توان مقداری از بافت لثه را از ناحیه دیگری در دهان به این قسمت پیوند زد. این کار علاوه بر ترمیم و درمان لثه موجب می‌شود که ریشه‌ی دندان محافظت شود و حساسیت دندانی برطرف شود.

a4

  • عصب‌کشی: در صورتی که حسایت دندانی شما باعث درد عصب داخل دندان شود و انجام درمان‌های دیگر موثر نباشد. دندانپزشک شما احتمالا انجام عصب‌کشی را توصیه می‌کند. از درمان عصب‌کشی برای برطرف کردن مشکلاتی که بافت نرم داخل دندان (عصب دندان) را درگیر کرده‌اند، استفاده می‌شود. هر چند به نظر می‌رسد که این اقدام درمانی، بسیار بزرگی باشد اما این روش موثر‌ترین راه برای رفع حساسیت دندانی است.

a5

مراقبت‌های خانگی


صرفنظر از این که چه عاملی باعث حساسیت دندانی شما شده است، راه‌های زیادی برای مراقبت از دندان حساس و کنترل درد آن در خانه وجود دارد.

  • از خمیردندان‌های ضدحساسیت استفاده کنید. این خمیردندان‌ها دارای موادی هستند که باعث می‌شود احساس سرما یا گرمای شدید به شاخه‌های عصبی نزدیم دندان نرسند.
  • از یک مسواک نرم استفاده کنید، مسواکی که هم برای دندان‌ها و هم لثه‌های شما ملایم باشد و آسیبی به آن‌ها نزند.
  • از دهانشویه‌های حاوی فلوراید استفاده کنید.
  • از خوردن غذاهای اسدی مانند چایی، گوجه فرنگی و مرکبات خودداری کنید.
  • با زدن مسواک، دوبار در روز و یک بار کشیدن نخ دندان در روز ، بهداشت دهان و دندان خود را به خوبی حفظ کنید.

سوالات متداول


از کجا بدانم که چه زمان باید به دندانپزشک مراجعه کنم؟

در صورتی که دندان شما برای بیش از ۳ یا چهار روز حساس بوده است و به دمای سرد و گرم واکنش نشان می‌دهد، بهترین کار این است که برای معاینه به دندانپزشک مراجعه کنید تا با ارزیابی وضعیت دندان‌های شما، علت حساسیت دندان‌ها را تشخیص داده و نسبت به درمان آن اقدام کند. لازم است قبل از این که خودتان برای تسکین درد ناشی از حساسیت دندانی اقدامی بکنید، توسط متخصص معاینه شوید تا تشخیص دقیق و درستی از علت حساسیت دندانی شما داده شود و در نتیجه برنامه‌ی درمانی مناسب و موثر انتخاب شود. از آنجایی که علائم مرتبط با دندان درد می‌توانند شبیه به هم باشند، ممکن است برخی از افراد به اشتباه فکر کنند که دندان آن‌ها حساس شده است، در حالی که در واقع دندان آن‌ها دچار پوسیدگی یا عفونتی شده است که هنوز قابل دیدن نیست.

علائمی که دارم را چگونه برای دندانپزشک شرح دهم؟

حساسیت دندانی می‌تواند به صورتی دردی تیز و کشنده اما بسیار کوتاه‌مدت باشد که با خوردن غذاهای بسیار سرد یا بسیار گرم و یا قرار گرفتن دندان در معرض هوای سرد ایجاد می‌شود. ممکن است در تصور بیماران، حساسیت دندانی معنا و مفهوم‌های متفاوتی داشته باشد که با تعریف دندان پزشک از حساسیت تفاوت داشته باشد. از این رو شما باید مطمئن شوید که به درستی و با دقت احساس خود و علائمی که دارید را برای دندانپزشک شرح داده‌اید. به دندانپزشک خود توضیح دهید که درد شما چه زمانی آغاز می‌شود و در صورتی که انجام کار خاصی مانند گذاشتن کمپرس سرد، موجب تسکین درد شما می‌شود، این موضوع را به دندانپزشک بگویید.

بعد از این که دندانپزشک روی دندان من ماده‌ی ضدحساسیت گذاشت، چه کاری باید انجام دهم؟

به دقت به دستورالعمل‌هایی که دندانپزشک به شما می‌دهد گوش دهید. ممکن است دندانپزشک از شما بخواهد که برای مدت زمان کوتاهی از خوردن و نوشیدن اجتناب کنید تا اثرات ناشی از مواد تحریک ‌کننده‌ی مینای دندان مانند غذاهای اسیدی، داروها یا خمیردندان‌های دارای اسانس، از بین برود. همچنین ممکن است دمدانپزشک از شما بخواهد که عادات مربوط به رعایت بهداشت دهان و دندان خود را تغییر دهید و احتمال از یک ماده‌ی حاوی فلوراید (محلول یا ژل) استفاده کنید.