درمان بوی بد دهان به علت بیماری دهان و بیماری داخلی با و بدون لیزر

x

در حدود ۲۵ درصد از مردم در سطح جهان دچار بوی بد دهان ( BREATH BAD ) هستند. علل متعددی برای بوی بد دهان وجود دارد، اما اکثر این دلایل مربوط به بهداشت دهان و دندان می‌باشد. BREATH BAD می‌تواند موجب نگرانی، خجالت و اضطراب فرد شود، اما به طور کلی، درمان و رفع آن نسبتاً آسان است.

در مرکز دندانپزشکی دکتر اسماعیلی‌‌منش، ابتدا مراحل تشخیصی دقیق برای تعیین عامل آن انجام می‌شود تا درمان مؤثری برای بوی بد دهان تعیین گردد. هر بیمار در جلسه‌ی اولیه تحت مجموعه کاملی از روش‌های تشخیصی مرکز تخصصی ما قرار می‌گیرد. پس از آن بسته به نوع علت بوی بد دهان ممکن است اقدامات زیر انجام شود:

  • دستورالعمل‌های حفظ بهداشت دهان و دندان
  • توصیه‌هایی در ارتباط با پاکسازی زبان و دندان مصنوعی
  • درمان بیماری‌های لثه
  • درمان پوسیدگی دندان
  • ترمیم دندان شکسته یا دارای عیب
  • درمان برفک دهان

مشاورین و متخصصان ما در مرکز دندانپزشکی دکتر اسماعیلی‌منش آماده پاسخگویی به سؤالات و مشکلات شما درباره‌ی مشکل بوی بد دهان می‌باشند، جهت اطلاع ازساعات کار و اخذ نوبت می‌توانید با ما تماس حاصل فرمایید.

فهرست مطالب

بوی بد دهان (BREATH BAD) چیست؟


بوی بد دهان، یک عارضه‌ی ناخوشایند و شرم‌آور است که حدود ۳۰ درصد از مردم در سراسر جهان به آن مبتلا هستند. اگر چه هر کسی ممکن است گاهی این وضعیت را تجربه  کند، اما اگر بوی بد دهان شما پس از مسواک زدن، نخ دندان و شستشوی دهان با دهانشویه‌های غیرالکلی بهبود نمی‌یابد، ممکن است بوی بد دهان شما مزمن باشد.

 علل شایع بوی بد دهان


بوی بد دهان شما ممکن است دلایل متعددی داشته باشد. هر چند بسیاری از این علت‌ها بی‌ضرر هستند، اما بوی بد دهان می‌تواند گاهی اوقات نشانه‌ای از یک مشکل جدی‌تر باشد.

باکتری‌ها

بوی بد دهان به دلیل صدها نوع باکتری که به‌طور طبیعی در دهان شما زندگی می‌کنند، می‌تواند در هر زمانی رخ دهد. دهان شما همچنین مانند یک گلخانه طبیعی عمل می‌کند و اجازه می‌دهد تا این باکتری‌ها به رشد خود ادامه دهند. هنگامی که شما غذا می‌خورید، این باکتری‌ها از مواد غذایی باقی مانده در دهان شما تغذیه کرده و مواد و ضایعات بدبویی را تولید می‌کنند.

خشکی دهان

در دهان شما ممکن است به اندازه‌ی کافی بزاق ساخته نشود. تولید بزاق کافی بسیار مهم است، زیرا بزاق پیوسته در حال شستشوی دهان شماست. اگر دهان شما به اندازه کافی بزاق ندارد، آنطور که باید تمیز نمی‌شود. خشکی دهان می‌تواند ناشی از برخی داروها، مشکلات غدد بزاقی و یا صرفاً تنفس از طریق دهان باشد.

بیماری لثه

بوی بد دهانی که برطرف نشود یا احساس همیشگی طعم بد در دهان خود می‌تواند یک علامت هشدار دهنده برای بیماری پیشرفته لثه باشد. این عارضه توسط یک باکتری بدبو و عامل پوسیدگی به نام پلاک ایجاد می‌شود.

مواد غذایی

لیست غذاهایی که موجب بوی بد دهان می‌شوند (سیر، پیاز، قهوه ...) طولانی است. در واقع هر آنچه که شما می‌خورید بر هوای بازدم شما تأثیر می‌گذارد.

مصرف دخانیات (سیگار، توتون و تنباکو)

سیگار کشیدن موجب لکه‌های روی دندان‌ و بوی بد دهان شده و شما را در معرض خطر مشکلات بهداشتی قرار می‌دهد. توتون و تنباکو توانایی شما را برای احساس طعم و مزه‌ی غذاها کاهش می‌دهد و موجب تحریک بافت لثه‌ها می‌گردد. مصرف کنندگان توتون و تنباکو به احتمال زیاد از بیماری‌های لثه رنج می‌برند. از آنجا که سیگار کشیدن بر حس بویایی نیز تأثیر می‌گذارد، افراد سیگاری ممکن است از بوی بد دهان خود آگاه نباشند.

پرشدگی ترک خورده

اگر پر شدگی دندان شما ترک خورده باشد، می‌تواند ذرات مواد غذایی را در خود جای دهد که دسترسی به آن‌ها از طریق مسواک دشوار می‌باشد. این ذرات مواد غذایی می‌توانند باعث تولید باکتری شوند و سبب عفونت و در نتیجه بوی بد دهان گردند. پس از اینکه دندانپزشک شما پر شدگی شکسته را جایگزین و دندان‌های بیمار را تمیز کرد، مشکل بوی بد مزمن معمولا برطرف خواهد شد.

دندان شکسته

دندان شکسته می‌تواند ذرات مواد غذایی را در دندان گیر بی‌اندازد. این باقی مانده غذاها بین دندان‌ها با مسواک زدن نمی‌تواند برداشته شود. لازم است خلال دندان بکشید تا مواد غذایی بیرون آید و یا با ایجاد نیرویی با نخ دندان این ذرات را از بین دندان‌ها از بین ببرید. تکه‌های مواد غذایی بین دندان‌ها می‌توانند باعث بوجود آمدن بوی بد دهان شوند.

دندان عقل

اگر همچنان دندان‌های عقل خود را داشته باشید، می‌توانند موجب بوی بد دهان باشند. در بسیاری مواقع دندان‌های عقل به طور کامل از لثه‌ها بیرون نمی‌آیند، حالتی که به دندان‌های عقل نهفته شناخته می‌شود. دندان عقلی که هنوز در زیر لثه‌ها پنهان مانده، ممکن است (به دلیل تجمع بسته‌های کوچک هوا بین تاج دندان و لثه) سبب رشد بیش از حد باکتری‌ها و در نتیجه بوی بد دهان شود.

بریس

بوی بد دهان یک نتیجه خجالت آور از داشتن بریس اما اغلب قابل اجتناب است. دلیل اصلی اینکه استفاده کنندگان از بریس از بوی بد دهان رنج می‌برند این است که باکتری‌های دهان که در واقع باعث به وجود آمدن بوی بد دهان می‌شوند، چیز بیشتری به چسبیدن به آن دارند و بنابراین می‌توانند به راحتی تکثیر شوند. با این حال، اگر از بوی بد دهان رنج می‌برید، باید تعداد دفعات مسواک زدن خود را دو برابر کنید. علاوه بر مسواک زدن دندان‌ها، حتما لثه‌ها، سقف دهان و مخصوصا روی زبان را نیز بشویید. این نواحی اغلب مکان‌های رشد باکتری‌ها و بوی بد دهان هستند، بنابراین مراقب باشید که در حین مسواک زدن به این مناطق توجه بیشتری داشته باشید. این کار کمک خواهد کرد که بسیاری از باکتری‌ها و بوی بد دهان کنترل شود.

بیماری‌های داخلی که منجر به بوی بد دهان می‌شوند

عفونت دهان می‌تواند باعث بوی بد دهان شود. با این حال، اگر مسئله‌ی عفونت و سایر علل با معاینات دندانپزشکی رد شود و شما مسواک زدن و نخ دندان را هر روز انجام می‌دهید، منشاء بوی بد دهان شما می‌تواند مشکل دیگری مانند بیماری سینوس، ریفلاکس معده، دیابت، بیماری کبد و یا کلیه باشد. در این موارد، باید به پزشک خود مراجعه کنید.

بوی بد دهان و دیابت

بوی بد دهان در اثر دیابت دو علت اصلی دارد: بیماری لثه و سطح بالای کتون در خون.

  •  بیماری‌های پریودنتال: در حالی که دیابت می‌تواند به بیماری‌های پريودنتال منجر شود، این بیماری‌ها نیز می‌توانند مشکلات بیشتری برای افراد مبتلا به دیابت ایجاد کنند.
  •  کتون‌ها: هنگامی که بدن شما نمی‌تواند انسولین تولید کند، سلول‌های شما گلوکز لازم برای سوخت را دریافت نمی‌کنند. برای جبران این مشکل، بدن شما به برنامه B تغییر مسیر می‌دهد: سوزاندن چربی. سوزاندن چربی به جای قند، باعث تولید کتون می‌شود که در خون و ادرار شما تجمع می‌یابد. میزان بالای کتون اغلب باعث بوی بد دهان می‌شود.

کبد چرب

کبد ناسالم می‌تواند علت بوی بسیار بد دهان باشد. اگر رژیم غذایی شما کامل نیست و اگر اضافه وزن در اطراف ناحیه شکم دارید، احتمالا دچار کبد چرب هستید. این وضعیت باعث کاهش توانایی کبد برای تمیز کردن و سم زدایی بدن شما می‌شود.

عفونت‌های سینوسی

اگر مشکل سینوسی داشته باشید، می‌تواند باعث ایجاد مخاط ضخیم، بد بو و عفونی شود که قطره قطره در پشت گلو می‌ریزد و بوی آن ترشح سینوسی می‌تواند منجر به بوی بسیار بد دهان شود. یکی دیگر از علل مکرر، غذا و باکتری‌هایی است که در لوزه‌های بزرگ یا بیمار گیر کرده است. این سنگ‌های لوزه بزرگ شده و بوی بسیار بدی را به وجود می‌آورند. اگر مشکلات لوزه یا سینوس موجب بوی بد دهان شما شود، ممکن است لازم باشد که از مراجعه به دندانپزشک صرف نظر کرده و به متخصص گوش، حلق و بینی مراجعه نمایید.

ذات الریه

ذات الریه اساسا شامل تورم کیسه‌های هوایی در ریه است. کیسه‌های هوا با خلط و یا چرک پر می‌شوند، که هر دو در هنگام سرفه کردن، بد بو هستند. سرفه کردن دائم خلط یا چرک موجب بروز عوارضی برای بیمار می‌شود و در نهایت سبب ایجاد بوی بد دهان می‌گردد. سایر عفونت‌های دستگاه تنفسی که می‌توانند منجر به بوی بد دهان شوند شامل برونشیت، سینوزیت و حتی سرماخوردگی معمول می‌باشند.

بیماری کلیوی

عملکرد کلیه این است که مواد معدنی مختلف در خون را فیلتر کرده و خون سالم را به قلب و بدن ارسال کنند. وقتی کلیه‌ها کارایی خود را از دست می‌دهند، این فیلتراسیون نمی‌تواند رخ دهد، بنابراین مواد معدنی در داخل جریان خون انباشته می‌شود. نتیجه این افزایش مواد معدنی یک طعم فلز مانند در دهان و بویی شبیه به آمونیاک خواهد بود. اگر در ادرار کردن مشکل دارید و برای آن بیدار می‌مانید، به پزشک مراجعه کنید زیرا تمام این علائم، نشانه‌های بیماری کلیوی هستند.

رفلاکس معده

ریفلاکس معده می‌تواند طعم ترشی در دهان ایجاد کند و یکی از بزرگترین عوامل بوی بد دهان است. اگر رفلاکس معده دارید، می‌توانید با استفاده از آنتی اسیدهای بدون نسخه، خوابیدن و بالا گرفتن سر و اجتناب از خوردن مواد غذایی در ساعات قبل از خواب، بوی بد دهان را از بین ببرید. اگر دندانپزشک شما مشکوک به وجود رفلاکس باشد، ممکن است نیاز به مراجعه به یک متخصص گوارش داشته باشید.

بوی دهان در اول صبح


افرادی که اغلب به علت مصرف داروهای خاص و یا اسپری‌های دهانی از خشکی دهان رنج می‌برند، بیشتر مستعد بوی بد صبحگاهی هستند. بزاق دهان باکتری‌های که به عنوان عاملی برای بوی بد صبحگاهی عمل می‌کند را از دهان پاک می‌کند و تولید بزاق در هنگام خواب به میزان زیادی کاهش می‌یابد، به طوری که دهان به محلی برای تغذیه باکتری‌ها تبدیل می‌شود.

بوی بد دهان در کودکان


booo

بوی بد دهان حالتی است که حتی کودکان سالم هم ممکن است تجربه کنند. اکثر اوقات بوی بد دهان کودک شما با رعایت بهداشت دهان و دندان بهتر، از بین می‌رود. با این حال، بعضی از کودکان ممکن است بوی بد دهان را تجربه کنند. اگر دندانپزشک تعیین کند که دهان کودک شما سالم است، ممکن است به یک متخصص مراقبت‌های اولیه ارجاع داده شوید تا آزمایش‌های بیشتری برای تشخیص علت اصلی بوی بد دهان انجام شود. صرفه نظر از علت بوی بد دهان، آموزش چگونگی انجام عادت‌های مراقبت از دندان مناسب به کودکان در سن پایین از نظر سلامت دهان و دندان آن‌ها در بزرگسالان حیاتی می‌باشد.

درمان‌های دندانپزشکی برای بوی بد دهان


x1

اگر علت بوی بد دهان شما از مشکلات دهان و دندان باشد (در اکثر موارد چنین است)، دندانپزشکان ما می‌توانند علت این مشکل را درمان کنند. اگر بوی دهان به علت بیماری لثه باشد، دندانپزشک عمومی هم می‌تواند این بیماری را درمان کرده و یا شما را به یک پریودنتیست (متخصص در درمان بافت لثه) معرفی کند. بیماری‌های لثه می‌تواند موجب عقب‌نشینی بافت لثه از دندان‌ها شده و فرمی جیب مانند را تشکیل دهد. هنگامی که این جیب‌ها عمیق هستند، تنها جرمگیری و تمیز کردن حرفه‌ای لثه می‌تواند تجمع باکتری‌ها و پلاک‌ها را از بین ببرد. گاهی اوقات درمان گسترده‌تری ممکن است لازم باشد.

اگر تجمع پلاک در دهان شما گسترده باشد و یک لایه نامرئی از باکتری‌ها ایجاد شده باشد، دندانپزشک ممکن است استفاده از یک دهانشویه ضدمیکروبی مخصوص را به شما توصیه کند. همچنین ممکن است توصیه کند که برای رفع کامل پلاک‌ها زبان خود را هم مسواک بزنید.

درمان پوسیدگی دندان

booo1

پوسیدگی دندان می‌تواند دندان‌ها را تضعیف کند و عملکرد دهان فرد را به خطر بیندازد. پوسیدگی دندان در مراحل اولیه خود، می‌تواند از طریق استفاده از یک محصول فلورایدی، درمان شود. اگرچه این درمان واقعا پوسیدگی دندان را معکوس نمی‌کند، می‌تواند دندان‌ها را در برابر فرسایش بیشتر مینای دندان محافظت کند. مراحل پیشرفته‌تر پوسیدگی دندان نیاز به دندانپزشکان برای رفع پوسیدگی‌های دندان دارند. دندانپزشک ناحیه پوسیده دندان را از بین می‌برد و سپس دندان آسیب دیده را با استفاده از مواد پر کننده به شکل و عملکرد اولیه خود بازسازی می‌کند. اگر دندان پوسیده به گونه‌ای آسیب دیده باشد که نتوان آن را حفظ کرد، ممکن است دندانپزشک آن را با یک دندان مصنوعی به نام روکش جایگزین کند.

درمان ریشه و کشیدن دندان

booo2

عفونت کانال ریشه به شدت بر سلامت دهان تاثیر می‌گذارد و می‌تواند منجر به بوی بد دهان شود. در مواردی که پوسیدگی آن قدر شدید است که به مینای دندان نفوذ کرده و وارد پالپ دندان شده است، ممکن است دندانپزشک از روشی به نام عصب کشی استفاده کند. پالپ آسیب دیده دندان و گاهی اوقات عصب همراه آن برداشته می‌شود. در موارد بسیار شدید پوسیدگی دندان، ممکن است لازم به کشیدن کل دندان باشد.

درمان بیماری لثه (جرمگیری)

بیماری لثه می‌تواند به عوارض جانبی متعددی منجر شود که شامل قرمزی، تورم، حساسیت لثه‌ها و بوی بد مداوم دهان شود. درمان‌های بیماری‌های لثه از تمیز کردن عمقی غیر تهاجمی (که جرمگیری نامیده می‌شود)، تا درمان جراحی دسته بندی می‌شوند که بهبود بافت لثه را افزایش می‌دهد. درمان بیماری لثه می‌تواند قدرت و سلامت لثه‌ها را بهبود بخشد و عوارض جانبی مانند بوی بد دهان را از بین ببرد.

چگونه می‌توان از بوی بد دهان پیشگیری کرد؟


مسواک و نخ دندان

دو بار در روز مسواک بزنید و روزانه بین دندان‌های خود را با نخ دندان تمیز کنید تا از تمام باکتری‌های عامل بوی بد دهان خود خلاص شوید.

تمیز کردن و مراقبت از زبان خود

زمانی که در حال نظافت و مراقبت از دندان‌های خود هستید، زبان خود را فراموش نکنید. اگر زبان خود را بیرون آورده و عقب آن را نگاه کنید، می‌توانید یک پوشش سفید یا قهوه‌ای را ببینید. در این جاست که بسیاری از باکتری‌های عامل بوی بد دهان را می‌توان یافت. از مسواک و یا یک برس زبان (tongue scraper) برای پاک کردن آنها استفاده کنید.

دهان‌شویه 

استفاده از دهان‌شویه‌های بدون نسخه به از بین بردن باکتری‌ها و یا خنثی کردن آنها کمک می‌کند و به‌طور موقت بوی بد دهان را پنهان می‌کند. با این حال این تنها یک راه حل موقتی است. هر چه مسواک زدن و نخ دندان را به تعویق بیندازید، احتمال بیشتری وجود دارد که نفس و بوی دهان شما ناخوشایند و آزاردهنده شود.

تمیز کردن دندان‌های مصنوعی 

اگر شما از پروتز دندان استفاده می‌کنید، آن‌ها را هنگام شب از دهان خود خارج کرده و آنها را برای استفاده در روز بعد، به‌طور کامل تمیز کنید.

تقویت بزاق دهان

برای تقویت جریان بزاق در دهان خود سعی کنید غذاهای سالمی (مانند هویج یا سیب) بخورید که نیاز به مقدار زیادی جویدن دارند. همچنین می‌توانید جویدن آدامس‌های بدون قند یا مکیدن آبنبات‌های بدون قند را امتحان کنید. دندانپزشک شما ممکن است استفاده از بزاق مصنوعی را به شما توصیه کند.

ترک سیگار

ترک این عادت خطرناک از بسیاری جهات به نفع بدن شما است. نه تنها دهان شما بوی بهتری خواهد داد، بلکه از کیفیت بهتر زندگی برخوردار خواهید شد.

مراجعه منظم به دندانپزشک

اگر نمی‌دانید چه عاملی باعث بوی بد دهان شما شده است، به دندانپزشک خود مراجعه کنید. معاینات منظم اجازه می‌دهد تا دندانپزشک شما هرگونه مشکلی را از قبیل بیماری لثه یا خشکی دهان تشخیص داده و آنها را قبل از تبدیل شدن به مشکل جدی‌تر برطرف سازد. اگر دندانپزشک شما تشخیص دهد که دهان شما سالم است، ممکن است شما را به یک پزشک عمومی معرفی نماید.

سوالات متداول


برای جلوگیری از بوی بد دهان چه غذاهایی باید مصرف کرد؟

boo5

۴ ماده غذایی وجود دارد که می‌تواند از بوی بد دهان جلوگیری کند.

  •  جویدن گیاهانی مانند جعفری، گشنیز، نعناع، ترخون، اکالیپتوس، رزماری و هل می‌تواند با بوی بد دهان مبارزه کند.
  •  یک مطالعه اخیر نشان می‌دهد که خوردن ماست به صورت روزانه میزان هیدروژن مسبب بوی بد در دهان را کاهش می دهد.
  •  مواد غذایی ترد مانند سیب، هویج، کرفس و یا هر میوه یا سبزی غنی از فیبر، به از بین بردن بوی بد دهان کمک خواهد کرد.
  •  تکنیک‌های ساختگی مانند آدامس بدون قند نمی‌توانند جایگزین مسواک کردن باشند، اما بوی بد دهان شما را پنهان می‌کنند و جریان بزاق را برای شستشوی پلاک و باکتری‌ها افزایش می‌دهند.

آیا دهانشویه باعث بوی بد دهان می‌شود؟

برخی از دهانشویه ها حاوی الکل هستند و تا ۲۵٪ الکل در برخی از برندها یافت می‌شود. الکل دهان را خشک می‌کند که این امر بوی بد دهان را افزایش می‌دهد زیرا بزاق چیزی است که باکتری‌ها را در دهان غیرفعال می‌کند. بزاق pH سالم را در دهان نگه می‌دارد و اطمینان می‌دهد که انواع خاصی از باکتری‌ها در حال انتشار نیستند. این الکل باعث ایجاد واکنش‌های خطرناکی در دهان می‌شود. نسبت جمعیت باکتری‌های خوب و بد باید حفظ شود (فلور طبیعی) و pH داخل دهان برای حفظ این وضعیت حیاتی است. دهانشویه‌های شیمیایی این تعادل را بر هم می‌زنند و میزان باکتری‌هایی که از بین می‌برند، به صورت معکوس بر این نسبت مهم تاثیر می‌گذارند و باعث می‌شود که باکتری‌های عامل بوی بد دهان تکثیر شوند.

چرا در حین بارداری به بوی بد دهان دچار می‌شوید؟

boo4

تغییرات هورمونی که با بارداری همراه است، می‌تواند دهان شما را به زمینه رشد فوق العاده‌ای برای پلاک‌ها تبدیل نماید، پلاک‌ها لایه نازکی از باکتری‌ها هستند که هنگام تجزیه ذرات غذایی در بین دندان‌های شما VSC ها (ترکیبات گوگرد ناپایدار) را تولید می‌کنند. این VSC ها به عنوان بوی بد دهان شناخته می‌شوند. بدتر از همه، هورمون‌ها و کم آبی بدن در دوران بارداری می‌تواند سطح بزاق شما را تحت تاثیر قرار دهد و باعث ایجاد خشکی دهان شود. این حالت می‌تواند به نوبه خود رشد باکتری‌ها را تسهیل نماید. تهوع صبحگاهی نیز می‌تواند بر بوی دهان شما تاثیر بگذارد، زیرا بوی اسیدهای معده و مواد خوراکی هضم شده در دهان شما باقی مانده است.

آیا استرس می‌تواند منجر به بوی بد دهان شود؟

کاهش جریان بزاق دلیل اصلی خشکی دهان است که می‌تواند منجر به بوی بد دهان شود. به عبارت دیگر، استرس باعث خشکی دهان می‌شود، زیرا به کاهش این جریان بزاق کمک می‌کند. کم آبی بدن و تنفس از طریق دهان باعث خشکی دهان می‌شود و در شرایط استرس‌زا ممکن است بیش از حد مشغول باشید که نتوانید به صورت طبیعی غذا بخورید، آب بنوشید یا تنفس کنید. به همین دلیل است که مثلا در مصاحبه شغلی یا اولین قرار ملاقات، خشکی دهان محتمل‌تر است. بهترین راهکار برای خشکی دهان، کاهش میزان استرس است و این کار راحت‌تر از چیزی است که فکر می‌کنید. به علاوه، هنگامی که احساس آرامش می‌کنید، خشکی دهان می‌تواند به خودی خود برطرف شود.

آیا بوی بد دهان یک مشکل ارثی است؟

این گفته قطعا درست نیست. هیچ ژن بوی بد دهانی وجود ندارد که بتواند به صورت ژنتیکی به فرزند منتقل شود. شرایط خاصی که می‌توانند موجب بوی بد دهان شوند، ممکن است ارثی باشند، اما این امر تضمینی برای ایجاد بوی بد دهان در فرزند شما نیست.

آیا محصولات پروبیوتیک در رفع بوی بد دهان کمک کننده هستند؟

هیچ شواهد علمی برای حمایت از مزایای محصولات پروبیوتیک در درمان بوی بد دهان وجود ندارد. استفاده و مزایای پروبیوتیک‌ها برای درمان بوی بد دهان اغراق و بسیار ساده انگارانه است.