آبسه و عفونت دندان

v

آبسه دندان یک مشکل حاد است که در نتیجه آن چرک در ساختارهای اطراف دندان‌ها تشکیل می‌شود. اکثر بیماران مبتلا به این مشکل را می‌توان به سادگی با استفاده از داروهای مسکن، آنتی‌بیوتیک، تخلیه چرک و یا معرفی بیمار به مطب دندان‌پزشک یا جراح دهان و آرواره درمان کرد. به هر حال لازم است همواره افراد با عوارض بالقوه ناشی از تشکیل آبسه دندان آشنا بوده و با درمان به موقع از ایجاد این عوارض تا حد امکان پیشگیری نمایند.

 فرزند خود را به‌طور منظم و دوره‌ای به نزد دندانپزشک کودکان ببرید، روش صحیح مسواک زدن و نخ دندان کشیدن را به وی آموزش دهید. به خاطر داشته باشید که پیشگیری همواره بهتر از درمان است و با رعایت بهداشت دهان و دندان می‌توان از عفونت دندان جلوگیری کرد، به خصوص این که عفونت دندان در کودکان گاهی هیچ‌گونه علائمی ندارد.

درمان فوری آبسه دندان در مرکز دندانپزشکی دکتر اسماعیلی‌منش شامل موارد زیر است:

  • مصرف یک دوره آنتی‌بیوتیک برای کاهش التهاب و عفونت ایجاد شده
  • کاهش فشار وارد شده به دندان از طریق دسترسی به کانال‌های داخل دندان و خارج کردن عفونت آبسه به عنوان یکی از مراحل درمان ریشه
  • کشیدن دندان در موارد عدم امکان نجات دادن آن

پس از جلسه مشاوره اولیه در این مرکز ، متخصصین ما علت ایجاد پوسیدگی دندان را مشخص کرده و از روش‌های دندانپزشکی مناسب برای اطمینان از ایجاد نشدن پوسیدگی جدید استفاده می‌کنند. در این مرحله دندان‌پزشک از عکس رادیولوژی برای بررسی وضعیت دندان‌ها و فک و درمان هرگونه پوسیدگی احتمالی ایجاد شده در محل استفاده می‌کند. علاوه بر این عکس‌برداری رادیولوژی برای تکمیل عصب‌کشی دندان و اطمینان از انجام شدن صحیح آن لازم و ضروری است.

برای کسب اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت هم‌اکنون می‌توانید با همکاران ما تماس حاصل فرمایید.

دلایل


v1

آبسه در اکثر مواقع زمانی ایجاد می‌شود که عفونت باکتریایی به پالپ دندان (اعصاب و رگ‌های خونی که حفره داخل دندان را پر می‌کنند) حمله کرده و باعث مرگ این ناحیه از دندان شود. این مشکل اغلب در نتیجه پوسیدگی دندان ایجاد شده و با تخریب مینا و عاج دندان، باکتری‌ها به پالپ دندان نفوذ می‌کنند. علاوه بر این، رسیدن باکتری به ناحیه پالپ دندان در هنگام وارد شدن آسیب به دندان نیز امکان‌پذیر است.

عدم استفاده از روش‌های درمان مناسب یا عدم موفقیت در درمان عصب آسیب‌دیده دندان معمولاً باعث ایجاد مشکل در استخوان اطراف ریشه و تشکیل آبسه یا حفره پر از چرک می‌شود. به هر حال، عوامل زیر می‌توانند ریسک ایجاد آبسه دندان را افزایش دهند:

  • عدم رعایت بهداشت دهان و دندان. مراقبت نکردن از وضعیت دندان‌ها و لثه‌ها از طریق فعالیت‌هایی مثل مسواک زدن و نخ دندان کشیدن می‌تواند باعث افزایش ریسک پوسیدگی دندان، ابتلا به بیماری‌های لثه، تشکیل آبسه دندان، و سایر مشکلات مانند آن شود.
  • استفاده از رژیم‌های غذایی سرشار از قند. مصرف زیاد مواد غذایی و نوشیدنی‌های سرشار از قند همچون شیرینی و نوشابه می‌تواند ریسک ایجاد پوسیدگی دندان و تشکیل آبسه را افزایش دهد.

علائم و نشانه‌ها


علائم و نشانه‌های آبسه دندان شامل موارد زیر هستند:

  • درد دندان شدید، مداوم، و تیر کشیدن که در بسیاری از مواقع این درد می‌تواند به استخوان فک، ناحیه گردن یا گوش کشیده شود.
  • حساسیت به دمای گرم و سرد
  • حساسیت به فشار وارد شده در نتیجه جویدن یا گاز گرفتن
  • تب و افزایش دمای بدن
  • ورم صورت یا گونه
  • ناراحتی و ورم غدد لنفاوی در ناحیه زیر فک یا گردن
  • احساس یک‌باره بو و مزه بد در دهان در هنگام پاره شدن آبسه که می‌تواند با پخش شدن مایع شور در دهان و کاهش درد بیمار همراه باشد.

v2

انواع آبسه


آبسه می‌تواند با توجه به سرعت تشکیل و میزان موفقیت بدن در هنگام مبارزه با آن به دو دسته حاد و مزمن طبقه‌بندی شود. آبسه حاد با توجه به درد، ورم، و تب قابل تشخیص است. این شرایط در حالی است که آبسه مزمن می‌تواند بدون درد باشد و بیمار ممکن است گاهی اوقات به‌طور کامل از تشکیل آن با وجود ادامه رشد آبسه در استخوان فک بی‌خبر باشد.

حداقل سه نوع آبسه دندان وجود دارد که از نظر ظاهری با یکدیگر مشابه هستند. در حقیقت تفاوت بین این آبسه‌ها در علت ایجاد آن‌ها است. این آبسه‌ها به شرح زیر هستند:

  • آبسه لثه یا ژینژیوال (gingival): این نوع آبسه در نتیجه آسیب‌دیدگی یا عفونت در سطح بافت لثه تشکیل می‌شود.
  • آبسه پریودنتال: این نوع آبسه در مواردی تشکیل می‌شود که عفونت به حفره‌های عمیق لثه نفوذ کرده و به این ترتیب مسیر خروج چرک از آن مسدود شود.
  • آبسه پری اپیکال (periapical): این نوع آبسه در موارد ایجاد عفونت در ناحیه پالپ مشاهده شده و معمولاً از شرایط و مشکلات ثانویه مربوط به پوسیدگی دندان است.

عوارض


آبسه دندان بدون درمان مناسب به خودی خود از بین نمی‌رود. این شرایط در حالی است که در صورت پاره شدن آبسه، درد بیمار به‌طور قابل توجه کاهش پیدا می‌کند، ولی با این وجود باز هم لازم است از روش‌های درمان دندانپزشکی برای بهبود کامل بیمار استفاده شود. در صورتی که چرک آبسه خارج نشود، عفونت داخل آن می‌تواند در استخوان فک و سایر نقاط سر و گردن پخش شود. علاوه بر این، در نتیجه این شرایط بیمار حتی ممکن است به عفونت خونی یا سپسیس (sepsis) دچار گردد. این مشکل می‌تواند در نهایت باعث پخش شدن عفونت در کل بدن شده و زندگی فرد را به‌طور جدی تهدید نماید. توجه داشته باشید در صورتی که بیمار دچار مشکلات سیستم ایمنی باشد و آبسه وی درمان نشده به حال خود رها شود، ریسک پخش شدن عفونت آبسه در بدن وی به‌طور مشخص افزایش پیدا خواهد کرد.

تشخیص


برای تشخیص این مشکل علاوه بر معاینه وضعیت دندان و بافت‌های اطراف آن، دندان‌پزشک احتمالاً از روش‌های زیر استفاده می‌کند:

  • ضربه زدن به دندان. دندانی که ریشه آن دچار آبسه شده باشد، معمولاً به تماس یا فشار حساس می‌شود.
  • عکس رادیولوژی. تهیه عکس رادیولوژی از دندان می‌تواند به شناسایی موقعیت آبسه و شرایط آن کمک کند. علاوه بر این دندان‌پزشک می‌تواند از عکس رادیولوژی برای تشخیص پخش شدن آبسه در سایر نقاط بدن نیز استفاده نماید.
  • سیتی اسکن. در صورتی که آبسه در سایر نقاط گردن پخش شده باشد، احتمالاً از سی‌تی اسکن برای تشخیص میزان پخش شدن عفونت استفاده می‌شود.

درمان


هدف درمان در این شرایط خلاص شدن از دست عفونت و از بین بردن آن است. برای درمان عفونت لثه و دندان ، دندان‌پزشک احتمالاً اقدامات زیر را انجام می‌دهد:

  • باز کردن آبسه یا ایجاد شکاف در آن به منظور خارج کردن چرک. به این منظور دندان‌پزشک یک شکاف کوچک در آبسه ایجاد کرده و از این طریق چرک آن را خارج می‌کند. در ادامه دندان‌پزشک برای شستشوی ناحیه مورد نظر از محلول آب‌نمک استفاده خواهد کرد.
  • عصب‌کشی دندان. این درمان (عصب‌کشی) می‌تواند عفونت ایجاد شده در دندان را به‌طور کامل از بین برده و دندان را نجات دهد. به این منظور، دندان‌پزشک دندان را سوراخ کرده و بافت آسیب‌دیده مرکز دندان (ناحیه پالپ) و نیز چرک آبسه را خارج می‌کند. در ادامه دندان‌پزشک ناحیه پالپ را پر کرده و می‌پوشاند. در نهایت روی دندان احتمالاً با یک روکش مناسب پوشانده خواهد شد. توجه داشته باشید دندان‌پزشک استفاده از روکش را معمولاً برای دندان‌های آسیابی به بیمار توصیه می‌کند. در صورتی که بیمار از وضعیت دندان و ترمیم آن به خوبی مراقبت کند، این ترمیم می‌تواند برای تمام عمر دوام و ماندگاری داشته باشد.
  • کشیدن دندان آسیبدیده. در صورتی که امکان نجات دادن دندان وجود نداشته باشد، دندان‌پزشک احتمالاً دندان بیمار را می‌کشد. در ادامه چرک آبسه خارج شده و عفونت از بین می‌رود.
  • تجویز آنتی‌بیوتیک. در مواقعی که عفونت محدود به ناحیه دچار آبسه باشد، احتمالاً بیمار نیازی به مصرف آنتی‌بیوتیک نخواهد داشت. اما اگر عفونت به دندان‌های مجاور، استخوان فک یا نواحی اطراف آن گسترش پیدا کرده باشد، دندان‌پزشک احتمالاً از داروهای آنتی‌بیوتیک برای جلوگیری از پخش شدن بیشتر عفونت استفاده خواهد کرد. علاوه بر این، تجویز مصرف داروهای آنتی‌بیوتیک برای بیمارانی لازم و ضروری است که با ضعف سیستم ایمنی بدن روبرو هستند.

پیشگیری


ایجاد آبسه و عفونت دندان می‌تواند بسیار دردناک بوده و برای بیمار ناخوشایند باشد. به هر حال، توجه به برخی اقدامات ساده می‌تواند از احتمال ایجاد آبسه پیشگیری نماید:

  • مراقبت از بهداشت دهان و دندان با حداقل ۲ بار مسواک زدن و ۱ بار نخ دندان کشیدن در طول روز
  • ملاقات منظم با دندان‌پزشک برای انجام معاینات لازم برای دو بار در سال
  • جرم‌گیری و تمیز کردن حرفه‌ای دندان‌ها در فواصل زمانی مشخص
  • کاهش مصرف محصولات حاوی تنباکو یا ترک مصرف آن‌ها در صورت امکان